Allar peysur hafa eitthvað upphaf, og þessi kom þannig til að pabbi minn færði mér dýrindis alpakkagarn sem hann kom með heim frá Perú. Þetta ferðalag fannst mér verskulda alvöru verkefni, svo ég fór að fletta í uppáhalds prjónamynsturbókinni minni, Japanese Knitting Stitch Bible. Það er leitun að bók með eins fallegar, stílhreinar og margar útfærslur af prjónamynstri, en hún stoppar þar og maður þarf sjálfur að útfæra uppskriftina.
"I den tid" stopppaði ég oft þarna. Tilhugsunin um að þurfa bæði að hugsa út í hvernig hvaða hluti af mynstrinu lenti á hvaða hluta af peysunni í ofanálag við að reikna alla peysuna út frá A til Ö fékk mig oftar en ekki til að leggja frá mér prjónana. Í dag nota ég Knittable til að reikna út grunnuppskrift fyrir sniðið sem mig langar í, sem ég styðst svo við í tilraununum. Í frjálsustu verkefnunum, eins og þessu, eru það bara tölurnar og stærðirnar sem ég nota og leik mér svo með mynstrið innan þeirra marka.
Veldu mynstur
Ég byrja á að blaða í gegnum mynstrin þar til eitthvert þeirra grípur mig, og hvort sem það er berustykkisbútur, mynstur fyrir kant eða klassíski mynsturferningurinn. Þá er ég komin með upptaktinn að flíkinni, sem ræður jafnvel hvers konar flík verður fyrir valinu.
Mynstrið hér fyrir ofan kallaði strax á mig, og ég sá fyrir mér að bogadregni jaðarinn færi vel sem faldur á peysu og ermum. Þetta kallaði á beinan bol og ermar, og í huga mér fór að taka á sig mynd af peysu til að nota yfir kjól og við pils.
Ég stillti Knittable til að gefa mér víða stutta peysu, og ákvað að hafa ermarnar líka í styttri kantinum.
Lærðu að þekkja mynstrið
Lykillinn að svona verkefni er að stilla þannig upp að ég þurfi ekki að gera neinar tilraunir né taka ákvarðanir varðandi mynstrið fyrr en ég er farin að þekkja það vel.
Þar sem ég ætlaði að prjóna mynstrið óbreytt fyrir bæði ermar og bol, en þyrfti að aðlaga það til að móta berustykkið, ákvað ég að prjóna peysuna neðan frá og upp.
Eftir að prjóna bæði bol og ermar, vissi ég upp á hár af hverju það var úrtaka í annarri hverri umferð hér eða slegið upp á prjóninn þar o.s.frv.
Berustykkið
Fyrir símynstraðar peysur er einfaldara að gera peysu með löskum heldur en með hringlaga berustykki. Mynstrið hverfur inn í laskana sitthvoru megin, og það eina sem þarf að passa er að mynstrið sé rétt miðjað.
Það getur aftur á móti verið mjög fallegt (og þrælskemmtilegt!) að útfæra mynstur í hringlaga berustykki og þá er gott að þekkja þessa reglu: Úrtökur/útaukningar eiga að vera að meðaltali 4 lykkjur á umferð (sbr. 8 lykkjur í annarri hverri umferð fyrir laskapeysur).
Dæmi: Ég var með 16 mynsturendurtekningar, og samhverft mynstur, sem þýddi að ég þyrfti að taka 2 lykkjur út í einu í hverri mynsturendurtekningu. Það gerir 32 (=2*16) úrtökur í hverri úrtökuumferð. Mér finnst best að hugsa þetta þannig að ég byggi upp 4 lykkju úrtökuskuld í hverri umferð sem ég prjóna. Eftir fyrstu skulda ég 4, svo 8 o.s.frv. þar til ég skulda 32 og geri þá úrtökuumferð. Fyrir þessa peysu þýðir það 8. hver umferð, en það má alveg stundum vera 6 eða 9 eða hvað sem hentar mynstrinu best.
